Quy luật tất yếu
Theo số liệu thống kê, hiện cả nước có 250.000 DN, trong đó có sự góp mặt của khoảng 200.000 DN tư nhân mà 90% trong số đó là DNNVV. Ông Cao Sĩ Kiêm - Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam cho rằng, hiện nay mới có khoảng 20% các DNNVV có khả năng thích ứng với tình hình hiện tại để vượt lên; khoảng 60% đang cố gắng cầm cự, chờ "bão" đi qua; 20% các DN còn lại nằm im, dừng toàn bộ hoạt động sản xuât kinh doanh. Đó là những cái chết "cứ tự lịm đi, không tuyên bố và biến mất". Như vậy, tính đến thời điểm này, ước tính có khoảng 36.000 DN đã "ra đi không kèn không trống". Con số này mỗi ngày lại được bổ sung thêm mà chưa ai thống kê được.
Cũng theo ông Cao Sĩ Kiêm, các giải pháp tiền tệ đều có độ trượt từ 3 - 6 tháng. Chính vì vậy, quý IV năm nay sẽ là thời điểm thực sự khó khăn với các DN, do tác động của độ trượt chính sách thắt chặt tiền tệ của Chính phủ, do nguồn vốn của nhiều DN cạn kiệt và do chu kỳ lạm phát của từng năm.
Trong khi đó, khoảng 100.000 DNNVV (chiếm khoảng 60% trong số 180.000 DNNVV) hoạt động chủ yếu dựa vào vốn vay ngân hàng. Khi nguồn vốn bị thắt chặt đồng nghĩa với việc DN rơi vào tình trạng hụt hơi. Cuộc đua trong sân chơi WTO thì vừa khốc liệt, vừa chưa biết bao giờ đến đích... Vì thế, cơn hấp hối của những DN này sẽ diễn ra trong bao lâu, DN nào có được sự hồi sinh kỳ diệu? Đó là những câu hỏi mà chỉ có thực tế mới trả lời được.
Sự đào thải những DN yếu kém là quy luật tất yếu. Tuy nhiên, trong sự đào thải khốc liệt lần này không thể nói là không có những cái chết oan. Đó có thể là các DN đã tiếp cận được thị trường tốt nhưng thiếu vốn sản xuất, kinh doanh. Vì thế, bị đình trệ và dẫn tới phá sản.
Tái cấu trúc DN
Thời điểm mà các chuyên gia cho là khó khăn nhất của các DN Việt Nam đang đến gần. Trong hội thảo "Cơ hội đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn trong bối cảnh mới" do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, Báo Diễn đàn Doanh nghiệp và Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển Nông nghiệp nông thôn tổ chức, ông Lê Đức Thịnh - Bộ môn nghiên cứu thể chế nông thôn - Viện Chính sách và Chiến lược Phát triển nông thôn nói một cách chua chát: "Tháng 12 này, chúng ta có thể đi "khênh xác" nhiều DN".
Theo khái niệm "sự tàn phá sáng tạo" của nhà kinh tế học người Mỹ gốc Áo Alois Schumpeter, khi DN phá sản, nhà máy, nhà xưởng, máy móc và người lao động sẽ gần như được giữ nguyên. Chỉ có người chủ kém năng lực thì sẽ phải thay đổi. DN được trao vào tay chủ khác. Người chủ mới này buộc phải tái cấu trúc DN: hiện đại hơn, năng lực cạnh tranh tốt hơn và đóng góp với xã hội được nhiều hơn. Cùng với việc tái cấu trúc DN theo đòi hỏi của thị trường, các chính sách vĩ mô cũng cần phải được nghiên cứu, vận hành cho sát với tình hình thực tế.
Liều thuốc mạnh chống lạm phát trong thời gian qua dù đã cứu nền kinh tế Việt Nam tránh được cơn khủng hoảng nhưng cái giá phải trả cho những thành công bước đầu cũng không nhỏ. Biểu hiện rõ nhất nằm trong khối các DNNVV, vốn tạo ra hơn 90% việc làm cho người lao động và đóng góp khoảng 40% GDP cả nước. Hậu quả của sự phá sản này sẽ tiếp tục gây ra những hệ luỵ mà thất nghiệp, đời sống khó khăn, gây bất ổn là vấn đề dễ nhận thấy nhất.
|
Tiến sĩ Trần Đình Thiên - Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng: Mặc dù lạm phát là vấn đề gay gắt nhất, thu hút nhiều chú ý nhất nhưng bất ổn kinh tế vĩ mô mới là vấn đề bao trùm, tổ hợp nhiều căn bệnh, trong đó có lạm phát. Để giải quyết tận căn nguyên, cần phải có những giải pháp dài hạn mà một trong những giải pháp quan trọng nhất là thay đổi mô hình tăng trưởng, từ dựa vào khai thác tài nguyên, vốn đầu tư, sản xuất hàng thay thế nhập khẩu sang dựa chủ yếu vào lao động có chất lượng, công nghệ cao, tăng cường tiềm lực sẵn có trong tư nhân và định hướng xuất khẩu theo hướng gia tăng hàm lượng giá trị.
|
Nguyễn Kim Khánh
